ΕΙΣ, ΔΥΟ ΤΡΕΙΣ: Ο ΔΕ ΔΗ ΤΕΤΑΡΤΟΣ ΠΟΥ; ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΤΟΠΟ ΤΗΣ ΚΑΛΛΟΝΗΣ

Οι ποιητές περιγράφουν την ωραία γυναίκα με τρία χρώματα συν ένα τέταρτο. Αυτό το σχήμα, μεταξύ τριάδας και τετράδας, διαμορφώνεται στην ελληνιστική περίοδο, εξαπλώνεται, με κάποιες εδώ κι εκεί παρεκκλίσεις, στον χριστιανικό Μεσαίωνα και καταρρέει με τον Don Giovanni και τη γένεση της νεότερης επιστήμης τον 17ο-18ο αιώνα, οπότε η έδρα της ψυχής μετατίθεται από την καρδιά στον εγκέφαλο. Οι βασικοί άξονες της πραγμάτευσης είναι δύο. Ο πρώτος αφορά τον διεπιστημονικό χαρακτήρα του συστήματος του τόπου. Ο τόπος είναι κοινός, καθώς σ’ αυτόν συμβάλλονται τρόποι σκέψης που κατά κανόνα είναι διαχωρισμένοι στη σημερινή παιδεία, και γι’ αυτό δεν μπορεί να τον συλλάβει το εξειδικευμένο μάτι. Ο άλλος άξονας αφορά τον αρχετυπικό χαρακτήρα του συστήματος, δηλαδή ουσιαστικά τις σχέσεις που ο τόπος της καλλονής διατηρεί με το δόγμα της Τριάδας. Κάθε στοχασμός πάνω στην ομορφιά δεν μπορεί παρά να είναι, τελικά, θεολογικός. Αυτή η έρευνα γεννήθηκε στο Πανεπιστήμιο, αλλά δεν απευθύνεται στους ειδικούς αυτού ή εκείνου του γνωστικού αντικειμένου. Απευθύνεται σε όλους εκείνους που, θλιμμένοι από τις ξέρες της εξειδικευμένης σκέψης, δεν αποποιούνται τη χαρά του στραβισμού: να κοιτάζουν αλλού ή, καλύτερα, τριγύρω.