Ο ΠΑΤΟΥΧΑΣ

Ξεπερνώντας το ηθογραφικό πλαίσιο που προσφέρεται για να τροφοδοτήσει τη νοσταλγική μνήμη του συγγραφέα, ο Ιωάννης Κονδυλάκης πλάθει με τον Πατούχα του έναν ανθρώπινο τύπο, με διαστάσεις μονιμότερες και αναγνωρίσιμες σ' όλους τους χώρους της κοινωνικής ζωής. Ο πρωτόγονος έφηβος με τις αχαλίνωτες ορμές, την αθωότητα του πρωτόπλαστου και την πονηράδα του αγριμιού, δεν παραμένει μια φολκλορική φιγούρα, αλλά χάρη στο καταλυτικό χιούμορ του Κονδυλάκη, την ψυχογραφική του δεινότητα και τη δροσιά της ποίησής του, ξεφεύγει από τις σελίδες του βιβλίου και ζει δίπλα μας, γενιές ολόκληρες, σπαρταριστός, αληθινός και οικείος. Ο Ι. Κονδυλάκης ήταν ένας μεγάλος αφηγητής. Υπηρέτησε με πίστη αυτήν την ζεστή, την ανθρώπινη, αλλά και τόσο δύσκολη μορφή του λόγου, την αφήγηση, και στο καθημερινό του χρονογράφημα, και στα ιστορικά του και στις νουβέλες του. Για το έργο του έχουν γραφεί εκατοντάδες σελίδες και δεκάδες απόψεις. Το βέβαιο είναι ότι τα κείμενά του δεν έχασαν τη δροσιά τους, ούτε τη χάρη τους. Η κυκλοφορία, μάλιστα, του “Πατούχα” είναι εκπληκτική. “Ο Πατούχας” είναι η σπαρακτική απεικόνιση ενός λαού και ενός τόπου. Είναι η σάτιρα του “αυστηρού προσώπου της Κρήτης”, όπως θα έλεγε ο Καζαντζακης. Και κατά κάποιο τρόπο, μια διάβρωση των θρύλων της. Αυτό το τελευταίο ερμηνεύει, ίσως, την επιτυχία του “Πατούχα”. Μίλησε στο υποσυνείδητο των άλλων Ελλήνων…