ΤΟ ΖΩΝΤΑΝΟ «1821»

Έτος εορταστικό, μας είχαν πει· επειδή συμπληρώθηκαν διακόσια χρόνια από το 1821, έτος επαναστατικό. Οι όποιοι εορτασμοί δεν προκάλεσαν ιδιαίτερα ρίγη συγκίνησης. Παρά την πληθώρα δημοσιεύσεων από ειδικούς και μη, διαπιστώνει κανείς συχνά μια συγκατάβαση και κάποτε, μια θυμηδία. Τουλάχιστον, το «1821» αντιστέκεται σθεναρά στις μονόπλευρες αναγωγές και στα κανονιστικά σχήματα - μάλιστα, η πρόοδος της έρευνας κατά τις τελευταίες δεκαετίες πέτυχε σε μεγάλο βαθμό την απεμπλοκή του από τα στερεότυπα του παρελθόντος. Και ως ζωντανό, πλέον, ερέθισμα για αναστοχασμό και δημιουργία, βρίσκεται στον πυρήνα αυτού του αφιερώματος του Χάρτη. Οι δοκιμές που συνθέτουν το αφιέρωμα, αφήνουν σκοπίμως κατά μέρος τον στεγνό ακαδημαϊκό λόγο και επενδύουν στην προσωπική ματιά των συγγραφέων, ακόμα και όταν έχει προηγηθεί η έρευνα: Πρόκειται για μιαν άσκηση κατά την οποία οι συγγραφείς δεν μεταφέρουν απλώς γνώσεις, αλλά δοκιμάζουν ρητώς ή υπορρήτως και σε διαφορετικό βαθμό ο καθένας- να συνδέσουν όψεις του «1821» με τη σημερινή νεοελληνική εμπειρία. Το «1821» είναι πάντα «υπό κατασκευή»· κι είναι αυτός ο τρόπος του να γεννά συμβάντα και ιστορία, ακόμη.