ΒΟΝΙΤΣΑ 1813-1832: ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

Η Βόνιτσα μπορεί, μεν, να εμφανίζεται σήμερα ως ένα περιθωριακό κέντρο της Δυτικής Ελλάδας, υπήρξε όμως με τα κάστρο της, για αιώνες, μέρος του στρατηγικού τριγώνου «Αγίας Μαύρας-Πρέβεζας-Βόνιτσας» που επέτρεπε με τον έλεγχο του Αμβρακικού, την από δυσμάς πρόσβαση της χώρας. Η περιοχή ήταν ανέκαθεν ένα από τα πλησιέστερα ευρωπαϊκά σύνορα της Παλαιάς Ελλάδος, όπου, μεταξύ άλλων, οι αρματολοί και κλέφτες επιστρατεύθηκαν διαδοχικά ως μισθοφόροι στα τοπικά στρατιωτικά σώματα της Γαλλίας, Ρωσίας και Αγγλίας, έχοντας όμως παράλληλα μαθητεύσει και στους Βενετούς. Το τρίγωνο Αγίας Μαύρας-Πρέβεζας-Βόνιτσας είχε ουσιαστικό και συμβολικό ρόλο στην προετοιμασία του Αγώνα. Εδώ προορίζονταν να έρθουν τα έντυπα που προσπάθησε να στείλει ο Ρήγας Φεραίος. Στην ευρύτερη αυτή περιοχή, ή από την περιοχή αυτή ορμώμενοι, έδρασαν ο Σκουφάς (Κουμπάρος;) και ο Τσακάλωφ. Ο Νικόλας Βερνίκος, ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, συνεχίζει την έκδοση των μέχρι σήμερα ανέκδοτων ιστορικών κειμένων της Βόνιτσας, συνδέοντας την τοπική ιστορία με τα γεγονότα της πολυτάραχης εκείνης περιόδου.